Chiều ngày 18/09/2026, trong tiết trời thu Hà Nội dịu dàng, mát mẻ, khi những con phố dường như chậm lại trong sắc trời trong trẻo, Trường THCS Thượng Thanh lại rộn ràng với một hoạt động chuyên môn tiếp nối tinh thần đổi mới, sáng tạo và chuyển mình trong thời đại số với chuyên đề “Ứng dụng AI trong dạy học – Góp phần phát triển năng lực số giáo viên”. Đây tiếp tục là một dấu ấn ý nghĩa trong năm học đầu tiên của ngôi trường THCS Thượng Thanh sau khi được sắp xếp, hợp nhất từ THCS Thượng Thanh (cũ) và THCS Thanh Am – một mái trường mới mang trong mình truyền thống, kinh nghiệm và những giá trị tốt đẹp được vun đắp từ hai tập thể nhà giáo.
Bám sát định hướng Khung năng lực số theo Thông tư 18/2026/TT-BGDĐT, chuyên đề tập trung vào những nội dung thiết thực đối với giáo viên THCS. Điểm nổi bật của chuyên đề không nằm ở việc giới thiệu AI như một công nghệ mới, mà tập trung vào câu hỏi thiết thực hơn: Làm thế nào để biến AI thành một “trợ lý” hỗ trợ giáo viên trong công việc hằng ngày, đồng thời nâng cao chất lượng dạy học? Nội dung tập huấn được triển khai theo ba hướng trọng tâm: tổ chức dạy học số và ứng dụng AI tạo học liệu; kiểm tra, đánh giá bằng công cụ số; trao quyền cho người học thông qua các hoạt động tương tác. Qua đó, AI được tiếp cận như một công cụ góp phần giảm tải những công việc hành chính, hỗ trợ giáo viên dành nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và tương tác với học sinh.
Từ ý tưởng đến học liệu trực quan bằng AI
Một nội dung thu hút sự quan tâm của giáo viên là quy trình sáng tạo hình ảnh và video phục vụ bài học. Từ một hình ảnh có sẵn trong sách giáo khoa, giáo viên có thể sử dụng ChatGPT để tái tạo hình ảnh, sau đó kết hợp Gemini, Google Vids hoặc Flow để phát triển thành những đoạn video minh họa sinh động. Chuyên đề cũng hướng dẫn quy trình tạo video ngắn khoảng 30 giây: xác định mục tiêu, xây dựng kịch bản, chia thành các cảnh nhỏ, tạo prompt, dựng video, tạo giọng đọc và hoàn thiện sản phẩm bằng CapCut hoặc Canva. Đặc biệt, giáo viên được thực hành tạo video khoảng 10 giây phục vụ trực tiếp một bài học cụ thể, với yêu cầu hình ảnh, âm thanh phù hợp lứa tuổi học sinh THCS và có thể tích hợp vào giáo án điện tử hoặc bài giảng trình chiếu. Đây chính là bước chuyển từ “biết về AI” sang thực sự sử dụng AI để tạo ra sản phẩm giáo dục.
Đổi mới kiểm tra, đánh giá và tăng cường tương tác
Không dừng lại ở khâu thiết kế học liệu, chuyên đề còn giới thiệu cách tạo đề kiểm tra và chấm điểm tự động. Giáo viên có thể sử dụng ChatGPT/Gemini để xây dựng đề, sau đó kết hợp Gemini Canvas để tạo mã, kiểm tra cấu trúc và nội dung, lưu dưới định dạng HTML và chia sẻ cho học sinh làm bài trực tuyến. Hình thức này mở ra khả năng tổ chức các bài kiểm tra linh hoạt, kết hợp trắc nghiệm và tự luận, đồng thời hỗ trợ học sinh nhận biết kết quả nhanh chóng.
Một hướng tiếp cận giàu tính sư phạm khác là tạo game và trò chơi tương tác. Giáo viên có thể xây dựng ý tưởng bằng ChatGPT/Gemini, tạo mã bằng Gemini Canvas và thiết kế trò chơi dựa trên chính nội dung bài học. Những hoạt động như “Giải cứu bầy chim chìa vôi” cho thấy kiến thức có thể được chuyển hóa thành trải nghiệm học tập hấp dẫn, giúp học sinh vừa học, vừa tương tác, vừa củng cố kiến thức.
Điều quan trọng nhất mà chuyên đề gửi gắm cũng chính là nguyên tắc cốt lõi của việc ứng dụng AI trong giáo dục: AI không thay thế chuyên môn của giáo viên. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi người giáo viên xác định rõ mục tiêu, cung cấp nguồn tài liệu phù hợp và chủ động kiểm chứng kết quả do AI tạo ra. Buổi chuyên đề tại Trường THCS Thượng Thanh vì thế không chỉ mang đến những công cụ mới, mà còn mở ra một tư duy mới về dạy học trong thời đại số: người giáo viên không ngừng học hỏi, chủ động làm chủ công nghệ và biết kết hợp sức mạnh của AI với năng lực chuyên môn, sự sáng tạo và tình yêu nghề. Ứng dụng AI không phải để thay thế người thầy, mà để người thầy có thêm một trợ lý thông minh trên hành trình kiến tạo những giờ học hiện đại, sinh động và hiệu quả hơn.
Một mùa thu mới, một mái trường mới và những bước đi mới trên hành trình chuyển đổi số. Thượng Thanh hôm nay là sự gặp gỡ của hai truyền thống, sự hòa quyện của hai tập thể và sức mạnh của một tập thể chung đang cùng nhau viết tiếp câu chuyện giáo dục bằng tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và sáng tạo. Từ những giờ học đầu thu dịu mát ấy, những ý tưởng mới sẽ tiếp tục được gieo xuống, để rồi từng ngày nảy mầm trong lớp học, trong bài giảng và trong hành trình trưởng thành của mỗi học sinh.
Một số hình ảnh trong buổi chuyên đề: